همه چیز درباره کلر آب استخر

بیشتر ما کلر را به عنوان یک ماده ضدعفونی کننده آب و گندزدای میوه و سبزیجات می‌شناسیم. این ماده در بسیاری از محصولات ضدعفونی کننده مانند سفیدکننده‌ها هم به کار می‌رود. یکی از کاربردهای رایج کلر، برای ضدعفونی کردن استخر است. در استخرهای عمومی و خصوصی با هدف از بین بردن ویروس‌ها و میکروب‌ها، از کلر استفاده می‌کنند. اگر می‌خواهید اطلاعات بیشتری درباره کلر پیدا کنید، در ادامه همراه ما باشید. ما در این مقاله درباره کاربرد کلر، نحوه اضافه کردن آن به آب استخر و فواصل زمانی اضافه کردن کلر به آب استخر صحبت می‌کنیم.

کلر چیست؟

کلر در شرایط استاندارد به عنوان یک ماده ضدعفونی کننده بسیار قوی و اکسید کننده شناخته می‌شود. این عنصر 5/2 مرتبه از هوا سنگین‌تر است و در بعضی از مواد غذایی و حتی بدن جانداران وجود دارد.

مهم‌ترین خصوصیت کلر این است که به صورت طبیعی و به شکل گاز یا مایع در طبیعت وجود دارد. کلر می‌تواند با بسیاری از عناصر و ترکیب‌های دیگر واکنش نشان دهد و مواد جدید بسازد؛ به همین دلیل است که از کلر در ساخت وایتکس استفاده می‌شود.

گاز کلر حتی در غلظت‌های کم، به ویژه زمانی که مدت طولانی در معرض آن قرار بگیرید سمی است؛ چون کلر با رطوبت موجود در هوا واکنش نشان می‌دهد‌. در نتیجه بر روی بافت‌های تنفسی تاثیر گذاشته و سبب اختلال در کار آنها می‌شوند.

انواع کلر

کلر به دو نوع تثبیت شده و تثبیت نشده تقسیم می‌شود. از عناصر کلر تثبیت شده می‌توان به دی کلر و تری کلر اشاره کرد. کلر تثبیت شده دارای سیانوریک اسید است، که سبب کاهش فرایند تجزیه کلر در برابر نور آفتاب می‌شود. کلر تثبیت نشده، سدیم هیپوکلریت، لیتیم هیپوکلریت یا کلسیم هیپوکلریت را دربر می‌گیرد.

کلر چه کاربردی دارد؟

کاربرد اصلی کلر، ضدعفونی کردن باکتری‌ها و میکروب‌های موجود در آب است. به همین دلیل است که از آن برای ضدعفونی کردن آب استخر استفاده می‌شود. اما کلر تنها در استخرها کاربرد ندارد. این عنصر در صنعت، کشاورزی، فناوری، بهداشت، سلامت، ساخت پلاستیک، پی وی سی، لوله، زنگ، زیرانداز نایلونی، وسایلی مانند تلویزیون و سی دی و … هم کاربرد دارد و بخش مهمی از سلامت آب آشامیدنی را تامین می‌کند. نمک خوراکی یکی از مهم‌ترین منابعی است که حاوی کلر بوده و به همین دلیل در بسیاری از منابع پزشکی و بهداشتی به عنوان یک گندزدای قوی شناخته می‌شود. در ادامه به توضیح کامل‌تری درباره کاربردهای کلر می‌پردازیم:

• کاربرد کلر در کشاورزی و باغداری
  کشاورزی و باغداری در همه دوره‌ها، مهم‌ترین بخش زندگی بشر بوده است. آبی که برای مصارف کشاورزی و یا باغداری استفاده می‌شود، باید پاکیزه و فاقد انواع ویروس‌ها و باکتری‌ها باشد. کلر یکی از مهم‌ترین عناصری است که با هدف پاکسازی و ضدعفونی کردن آب کشاورزی و باغداری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• کاربرد کلر در صنایع غذایی
  از این ماده ضدعفونی کننده در صنایع غذایی هم استفاده می‌شود. کلر این قابلیت را دارد که در مدت زمان بسیار کم (تقریبا دو تا سه ثانیه) سخت‌ترین و قوی‌ترین باکتری‌ها و ویروس‌ها را نابود کند. هیپوکلریت کلسیم، رایج‌ترین نوع کلر برای گندزدایی از محصولات خوراکی است.
• کاربرد کلر در صنعت کاغذسازی
  از خاصیت سفیدکنندگی کلر، برای از بین بردن رنگ تیره کاغذ و حذف ماده لیگنین استفاده می‌شود. این عملیات که به آن لینگین‌زدایی هم گفته می‌شود، با استفاده از کلر، دی اکسید کلر، اکسیژن و سایر ترکیب‌های رنگ انجام می‌شود.
• کاربرد کلر در پزشکی
  کلر موارد مصرف پزشکی متعددی دارد و از آن در ترکیب‌های دارویی برای درمان بیماری‌هایی مانند مالاریا و بیماری‌های قلبی، سرماخوردگی، بی‌خوابی، همچنین بعضی تومورها و … استفاده می‌شود.
• کاربرد کلر در استخر
  از قابلیت گندزدایی کلر در استخرهای عمومی و خصوصی برای ضدعفونی کردن استخرها استفاده می‌شود. در ایران بیش از ۹۰ درصد استخرها برای گندزدایی و ضدعفونی کردن استخر از کلر استفاده می‌کنند.

ضدعفونی کردن استخرها با استفاده از دستگاه‌های کلرزنی و با قرص کلر یا پودر کلر انجام می‌شود. گندزدایی آب استخر با هدف جلوگیری از رشد جلبک و مواردی از این دست صورت می‌گیرد، اما ضدعفونی کردن آب استخر با هدف نابودی ویروس‌ها و باکتری‌ها انجام می‌شود.

ویروس زگیل و ویروس تبخال، از جمله رایج‌ترین ویروس‌هایی هستند که در صورت عدم استفاده از کلر، به راحتی در محیط‌های مرطوب مانند استخرها و سرویس‌های بهداشتی، از افراد ناقل به افراد سالم منتقل می‌شوند. بنابراین استفاده از کلر برای حفظ بهداشت شخصی افراد ضروری است.

میزان کلر آب استخر

عوامل مختلفی مانندpH، خواص آب موجود، وجود یا عدم وجود پایدارکننده‌ها بر روی مقدار کلر استخر مورد استفاده تاثیر می‌گذارد. به همین دلیل باید مقدار کلری که به آب اضافه می‌شود را پس از بررسی نتایج آزمایش آب و با مشورت با فرد متخصص محاسبه کرد.

برای محاسبه کلر استخر، ابتدا باید حداقل و حداکثر میزان کلر آب استخر را تعیین کرد. برای حفظ سلامت و کیفیت آب استخر، میزان کلر باید بین ۱.۵ تا ۳ ppm (یک قسمت در میلیون) باشد، که این میزان باید به صورت هفتگی با استفاده از کیت‌های مخصوص اندازه گیری شود. برای سنجش میزان کلر آب استخر، باید از تستر کلر استفاده شود.

چند نکته برای اضافه کردن کلر به آب استخر

برای اضافه کردن کلر جهت ضد عفونی کردن استخر به نکات زیر توجه کنید:

• قبل از پخش کردن مساوی پودر کلر در تمام استخر، آن را در یک سطل آب حل کنید. ترجیحا پاکت پودر کلر را در هوای آزاد باز کنید.
• بعد از اضافه کردن کلر، حتما آب استخر را تصفیه کنید. این کار اثربخشی کلر در آب استخر را افزایش می‌دهد.
• میزان کلر در آب استخر را به صورت دوره‌ای به طور منظم چک کنید. میزان ایده‌آل کلر باید بین یک و ۱‌.۵ میلی‌گرم باشد.
• هرگز چند نوع مختلف کلر را با هم مخلوط نکنید. حتی آن‌ها را کنار هم نگذارید؛ چراکه این کار خطرناک است. کلر یک اکسیدکننده فرار است و زمانی که با انواع دیگر کلر ترکیب شود، می‌تواند کشنده باشد.

چگونه کلر را باید به آب استخر اضافه کرد؟

روش‌های مختلفی برای اضافه کردن کلر به آب استخر وجود دارد. با توجه به نوع کلر، نحوه اضافه کردن آن به آب استخر متفاوت خواهد بود. مواد تمیز کننده و ضدعفونی کننده، که به آنها شوک دهنده می‌گویند، شامل ترکیبات کلر در خلوص بالا هستند.

خلوص بالای کلر می‌تواند تاثیرات منفی داشته باشد. بهتر است قبل از اضافه کردن این مواد به آب استخر، آنها را درون یک سطل آب به شکل دستی حل کنید. با این کار از غلظت کلر کم می‌شود. اضافه کردن کلر به آب استخر باید زمانی انجام شود که PH آب استخر در محدوده ۷‌‌‌.۶ تا  ۷‌.۸ باشد. اگر PH کمتر از ۷.۵ باشد، احتمال ایجاد ترکیباتی مانند تری کلرید افزایش پیدا می‌کند، که  باعث متورم کردن چشم‌ها می‌شود.

در اینجا به روش‌های اضافه کردن کلر برای ضدعفونی کردن آب استخر می‌پردازیم:

• پودر کلر: شکل پودری کلر را باید به صورت دستی به آب اضافه کنید، که این کار تقریبا وقت‌گیر است.
• قرص کلر: استفاده از قرص‌ها معمولا راحت‌تر است و راه‌های مختلفی برای به کار بردن آن وجود دارد. می‌توان از یک سبد شناور که قرص‌ها در درون آن قرار گرفته و با آب در تماس است استفاده کرد. روش بهتر، گذاشتن قرص‌ها در یک سبد در ورودی آب استخر است.
• کلر گرانول: کلر گرانول را در یک سطل آب حل کنید. سپس آن را اندازه‌گیری کرده و در پیرامون استخر بریزید.
• کلر مایع: اضافه کردن کلر مایع به آب استخر آسان‌تر است. اگر از کلر مایع برای ضدعفونی کردن استخر استفاده می‌کنید، بهتر از است از دستگاه‌های اتوماتیک برای اضافه کردن کلر به آب استخر استفاده کنید. اگر دستگاه اتوماتیک ندارید، کلر را به صورت دستی اضافه کنید. البته باید توجه داشته باشید که در این صورت، اندازه‌گیری دقیق کلر دشوار می‌شود. مراقب مایع سفیدکننده موجود در کلر مایع باشید؛ چراکه می‌تواند رنگ لباس شما را از بین ببرد‌.
• کلرزن خطی و قرصی: این روش برای تزریق کلر به مقدار ثابت به کار می‌رود. طی این روش، همیشه میزان ثابتی از کلر به آب وارد شده و در آن حل می‌شود. در واقع بین مقدار کلر وارد شده با میزان آلودگی هیچ تناسبی دیده نمی‌شود.
• کلرزن گازی: امروزه از این روش کمتر استفاده می‌شود. کلر گازی دارای خلوص زیادی است؛ به همین دلیل زمانی به آب اضافه می‌شود که کسی از استخر استفاده نمی‌کند.
• استفاده از کلرزن‌های اتوماتیک: این روش سریع‌ترین و بهترین گزینه ممکن برای ضدعفونی کردن آب استخر با کلر است، که البته هزینه بالاتری نسبت به روش‌های دیگر دارد. در این روش از سیستم‌های اتوماتیک تزریق، اندازه گیری و کنترل کلر و اسید استفاده می‌شود. در کلرزن اتوماتیک از حسگرهای مخصوصی استفاده می‌شود، که پارامترهای کیفی آب را مورد سنجش قرار می‌دهند. پمپ‌ها خودشان تعیین می‌کنند که چه زمانی برای تزریق مناسب است.

هرچند وقت یکبار باید آب استخر را با کلر ضدعفونی کرد؟

متاسفانه تعیین دوره زمانی اضافه کردن کلر به آب استخر آسان نیست؛ چراکه علاوه بر اندازه و حجم استخر به عوامل مختلفی مانند تعداد ساعتی که از استخر استفاده می‌شود، مدت زمانی که استخر در معرض خورشید و اشعه فرابنفش است و برگ و حشرات موجود در استخر و … بستگی دارد. همچنین این میزان در تابستان در زمستان متفاوت است؛ چراکه معمولا از استخر در تابستان بیشتر استفاده می‌شود.

بهترین زمان برای اضافه کردن کلر جهت ضدعفونی کردن آب استخر، بعد از غروب خورشید است؛ چون در این زمان تاثیر نامطلوب اشعه فرابنفش خورشید دیگر وجود ندارد.

اگر از استخر زیاد استفاده نمی‌شود، کیفیت آب را هفته‌ای یکبار با تستر آب چک کنید. اگر از استخر دوبار در هفته استفاده می‌شود، کیفیت آب را دو تا سه بار در هفته چک کنید. اگر میزان PHمناسب است، چک کنید قرص کلر حل شده یا نه. حتما اجازه دهید قرص‌های کلر قبلی حل شوند، سپس قرص جدید را اضافه کنید. اگر قرص کلر حل شده است، یک عدد قرص به آب استخر اضافه کنید.

اگر استخر عمومی است، باید حداقل دو بار در روز چک شود تا اگر میزان کلر کم است، به آن کلر اضافه شود. اگر استخر خصوصی است، چک کردن دو یا سه بار در هفته کافی است.

نکته پایانی

در این مقاله درباره کاربردهای مختلف کلر صحبت شد. از کلر در صنایع مختلف و برای ضدعفونی کردن آب استخر استفاده می‌شود. نحوه اضافه کردن کلر به آب استخر و فواصل زمانی اضافه کردن آن به آب استخر متفاوت است. نحوه اضافه کردن کلر با توجه به نوع کلر مورد استفاده متفاوت است. در تعیین دوره زمانی اضافه کردن کلر هم عوامل مختلفی تاثیرگذار است. شما چگونه کلر را به آب استخر اضافه می‌کنید؟ هرچند وقت یکبار آب استخر را با کلر ضدعفونی می‌کنید؟