چگونه آب استخر را بدون کلر ضدعفونی کنیم؟

با فرا رسیدن فصل تابستان، استفاده از استخرها هم بیشتر می‌شود. تعداد زیاد شناگران باعث آلودگی بیشتر استخرها می‌شود. اگر آب استخر ضدعفونی و گندزدایی نشود، شناگران با بیماری‌ها و عفونت‌های زیادی مواجه می‌شوند‌. برای جلوگیری از این مشکلات، صاحبان استخر باید آب استخر را با استفاده از روش‌های مختلفی که وجود دارد ضدعفونی کنند. بیشتر ما کلر را به عنوان یکی از رایج‌ترین روش‌های ضدعفونی کردن استخر می‌شناسیم‌. اما باید بدانید که کلر زدن تنها راه ضدعفونی کردن آب استخر نیست. در این مقاله به بررسی علت ضرورت ضدعفونی کردن آب استخر، عوامل مهم در انتخاب روش‌های ضدعفونی کننده و معرفی روش‌های مختلف ضدعفونی کردن استخر می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

چرا باید آب استخر را ضدعفونی کنیم؟

در آب استخر آلاینده‌هایی وجود دارد که به راحتی به شناگران منتقل می‌شود. بنابراین برای جلوگیری از شیوع بیماری و آسیب رسیدن به شناگران، باید آب استخر را با روش‌های مختلف، ضدعفونی کرد. این آلودگی ممکن است ناشی از عوامل طبیعی مانند گرد و غبار، دود، برگ درختان، فضولات پرندگان، جلبک و …. باشد. اما ممکن است خود شناگران هم باعث آلودگی آب استخر شوند.

شناگران از طریق عوامل زیر سبب آلوده شدن آب استخر می‌شوند. توجه داشته باشید که عوامل زیر لزوما آلودگی یا کثیفی محسوب نمی‌شوند، اما زمینه مناسبی را برای میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا در آب استخر ایجاد می‌کنند:

• مایعات و ترشحات خروجی از بدن شناگران؛ مانند عرق و ادرار
• ریزش موی سر، ریزش پوست
• چرک و کثیفی بدن
• آلودگی ناشی از کرم‌های ضدآفتاب، مواد آرایشی، شامپو، نرم کننده، و …

اگر آب استخر ضدعفونی نشود، این آلودگی‌ها سبب ایجاد بیماری‌ها و عفونت‌های مختلفی مانند عفونت‌های گوشی، التهاب چشم‌ها، خارش و تحریک پوست می‌شود. بنابراین ضدعفونی کردن دقیق و به موقع آب استخر اهمیت زیادی دارد.

آیا کلر زدن تنها روش ضدعفونی آب استخر است؟

یکی از روش‌های رایج برای ضدعفونی کردن آب استخر، اضافه کردن کلر به آب استخر است. کلر دارای مزایایی مانند ضدعفونی کنندگی بالا، مناسب بودن برای حجم‌ زیاد، کاربرد آسان و … است. بیشتر صاحبان استخرها به دلیل مزایای زیادی که کلر دارد، ترجیح می‌دهند آب استخر را با کلر ضدعفونی کنند. در اینجا به بعضی از مزایای کلر اشاره می‌کنیم:

• ماندگاری بالای کلر
  کلر نیاز به نگهداری ویژه‌ای ندارد و می‌توان آن را به راحتی در هر محیطی نگهداری کرد. البته باید در انبار کردن کلر موارد ایمنی را رعایت کرد.
• قیمت ارزان کلر
  کلر نسبت به همه ضدعفونی کننده‌های شیمیایی دیگر، قیمت کمتری دارد.
• موجود و در دسترس بودن آسان کلر
  کلر ضدعفونی کننده‌ای است که به وفور در بازار وجود دارد و تقریبا از هر فروشگاهی می‌توان آن را تهیه کرد. یکی دیگر از مزایای کلر این است که به صورت جامد، گاز و مایع در دسترس است و صاحبان استخر می‌توانند با توجه به نیاز خود، اشکال مختلف کلر را تهیه کنند.
• مدت تاثیرگذاری کلر در آب
  کلر به مدت طولانی در آب استخر باقی می‌ماند و در نتیجه برای مدت طولانی آب استخر را ضدعفونی می‌کند. البته باید توجه داشته باشید که این امر به میزان استفاده از استخر و شرایط نگهداری آن هم بستگی دارد.

اما کلر هم مانند هر ماده ضدعفونی کننده‌ دیگر، معایبی دارد. معایب کلر، مانند عوارضی که برای سلامتی دارد، پراکندگی سریع و … باعث شده صاحبان استخر به فکر استفاده از سایر روش‌های ضدعفونی کردن آب استخر باشند. کلر زدن تنها روش ضدعفونی کردن آب استخر نیست و روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد.

برای انتخاب روش‌های ضدعفونی کردن استخر باید به چه عواملی توجه کرد؟

برای انتخاب ضدعفونی کننده آب استخر باید به بعضی عوامل توجه کنید؛ مانند:

• سرباز یا سر پوشیده بودن استخر
• خواص شیمیایی منبع تامین آب استخر
• دمای آب استخر
• کارایی
• در دسترس بودن
• پایداری
• کاربرد آسان

روش‌های ضد عفونی آب استخر بدون کلر

همانطور که اشاره کردیم، کلر زدن تنها روش ضدعفونی کردن آب استخر نیست. در اینجا به بعضی از روش‌های ضدعفونی کردن آب استخر اشاره می‌کنیم:

1. استفاده از برم برای ضدعفونی آب استخر

برم (به انگلیسی: bromine) شباهت زیادی به کلر دارد و از آن برای ضدعفونی کردن آب استخر استفاده می‌شود. عاملی که سبب متمایز شدن برم از کلر می‌شود، فرآوده‌های جانبی آن است.

کلر با آلاینده‌های موجود در آب استخر واکنش نشان داده و از این طریق کلرامین تشکیل می‌شود. اما زمانی که برم با آلاینده‌های موجود در استخر واکنش نشان می‌دهد، بروموآمین تشکیل می‌شود.

کلرآمین که فرآورده جانبی کلر است، هیچ فایده‌ای برای استخر ندارد. اما بروموآمین ویژگی‌های ضدعفونی کننده برم را حفظ می‌کند. به همین دلیل است که بسیاری از صاحبان استخر برای ضدعفونی کردن استخر خود از برم استفاده می‌کنند.

برم نسبت به کلر در دماهای بالاتر پایدارتر است و بوی آن نسبت به کلر زنندگی کمتری دارد. برم حتی بعد از ترکیب با آلاینده‌ها به کار خود ادامه می‌دهد، بنابراین نسبت به کلر مدت زمان بیشتری پاکسازی را انجام می‌دهد. اما برم هم معایبی دارد؛ به طور مثال قیمت آن بیشتر از کلر است.

2. استفاده از ازن برای ضدعفونی آب استخر

ازن (به انگلیسی: ozone) یک گاز معدنی ناپایدار حاصل از برخورد اتم‌های اکسیژن با مولکول‌های اکسیژن است. با قرار دادن مولکول‌های اکسیژن در معرض یونیزاسیون با ولتاژ  بالا و اشعه فرا بنفش، ازن تولید می‌شود. بیشتر ازن ژنراتورها از فرایند یونیزاسیون با ولتاژ بالا استفاده می‌کنند. تولیدکننده ازن در بخش پمپ استخر قرار می‌گیرد، و اکسیژن را از محیط اطراف گرفته و به ازن تبدیل می‌کند.

ازن تولیدشده به منظور ضدعفونی کردن آب استخر، درون آب استخر آزاد می‌شود. سپس آب خالص شده به درون استخر بازگردانده می‌شود. ازن علاوه بر اینکه باکتری‌ها را از بین می‌برد، آب را هم شفاف‌تر می‌کند و بوها را از بین می‌برد.

ازن هم معایبی دارد؛ به طور مثال گازن ازن در غلظت‌های بالا خطرناک است، همچنین به تنهایی نمی‌تواند برای ضدعفونی کردن آب استخر کافی باشد؛ چراکه همه آلاینده‌ها را حذف نمی‌کند.

3. استفاده از دستگاه‌های یونیزه کننده برای ضدعفونی آب استخر

دستگاه‌های یونیزه کننده (به انگلیسی: ionizing devices)، یون‌های مس و فلزات سخت را در آب استخر آزاد می‌کند. در واقع، این دستگاه باکتری‌های موجود در آب استخر و جلبک‌ها را با قرار دادن در معرض یون‌ها از بین می‌برد.

دو نوع یونیزه کننده وجود دارد. یونیزه الکتریکی که با استفاده از برق، فلزات را تا زمانی که یون آزاد کنند، شارژ می‌کند. یونیزه کارتریج معدنی هم با استفاده از جریان پیوسته آب از یک بسته مواد معدنی، یو‌ن‌های فلزی آزاد می‌کند. یونیزه کننده‌ها به هزینه کمی برای نگهداری نیاز دارند. اجزای الکترودهای یونیزه کننده معمولا بین سه تا پنج سال عمر می‌کنند و جایگزینی آنها ارزان‌تر است.

یونیزه کننده‌ها بر خلاف کلر، تاثیر منفی بر روی تجهیزات استخر نمی‌گذارند. از جمله معایب یونیزه کننده‌ها می‌توان به این مسئله اشاره کرد که دارای سرعت عمل کمی هستند و چندین ساعت طول می‌کشد تا مبارزه علیه آلاینده‌ها را شروع کنند. همچنین اگرچه نیاز به بسیاری از مواد شیمیایی را کاهش می‌دهند، اما به تنهایی برای ضدعفونی کردن استخر کافی نیستند.